Które mięśnie pracują podczas jazdy?
Mięśnie można podzielić na dwie główne grupy. Mięśnie stabilizujące utrzymują prawidłową postawę podczas jazdy, a mięśnie dynamiczne odpowiadają za ruchy kończyn. Każdą z tych grup wzmacnia się innymi ćwiczeniami, dlatego tak ważny jest dobrze dobrany trening. Trenować trzeba obie grupy, bo kończyny nie mogą prawidłowo pracować dynamicznie bez stabilizacji tułowia, czyli tak zwanego centrum.
U zawodników, którzy trenują lub startują na torze, dochodzą większe przeciążenia jednej strony ciała, związane ze specyfiką tego sportu.
Które stawy są najbardziej obciążone?
W łyżwiarstwie i jeździe na rolkach najbardziej obciążone są:
- staw skokowy,
- staw kolanowy,
- staw biodrowy i staw krzyżowo-biodrowy,
- stawy kręgosłupa.
Czy sztywny but chroni staw skokowy?
Podczas treningu i zawodów staw skokowy chroni sztywny but, dlatego w czasie jazdy urazy tego stawu zdarzają się rzadko. Tak silne usztywnienie osłabia jednak mięśnie i więzadła wokół stawu. Z tego powodu łyżwiarze najczęściej doznają kontuzji stawu skokowego podczas biegania albo w sytuacjach, w których staw nie jest już usztywniony, a mięśnie reagują wolniej. Bardzo ważne jest też prawidłowe ustawienie stopy w bucie. Ruch stopy powinien natychmiast przenosić się na but i łyżwę lub rolkę, a cała stopa i jej stawy powinny mieć dobre warunki do pracy.
Dlaczego kolano jest szczególnie narażone?
Podczas jazdy kolano pracuje bardzo intensywnie, bo przez prawie cały czas jedziesz na ugiętych nogach. Usztywniony staw skokowy słabo amortyzuje, więc tę rolę przejmuje kolano. Odpychanie się od podłoża w kierunku przyśrodkowym sprawia, że przez większość czasu kolano pracuje w ustawieniu koślawym. Jeśli do tej specyficznej biomechaniki dochodzi wada stopy, na przykład stopa koślawa, płasko-koślawa lub nadmiernie pronująca, młody zawodnik jeszcze mocniej kieruje kolano do środka. To zwiększa przeciążenia stawu i ryzyko kontuzji.
Oprócz typowych urazów, takich jak stłuczenia, naciągnięcia czy skręcenia, u nastolatków istnieje ryzyko choroby Osgooda-Schlattera, czyli jałowej martwicy guzowatości kości piszczelowej. Częściej dotyczy ona chłopców.
Jak przeciążenia przenoszą się na biodra i kręgosłup?
Staw biodrowy, staw krzyżowo-biodrowy i stawy kręgosłupa są narażone na przeciążenia z powodu pochylonej sylwetki i nierównego obciążenia obu stron ciała. Kręgosłup należy do najbardziej wrażliwych struktur organizmu i szybko reaguje bólem na przeciążenia wywołane nieprawidłowymi bodźcami z niższych odcinków narządu ruchu.
Jakie ćwiczenia pomagają trenować bezpiecznie?
Przed przeciążeniami chronią ćwiczenia wzmacniające i rozciągające, które przywracają równowagę napięć mięśniowych. Równie istotne są ćwiczenia mięśni głębokiej stabilizacji tułowia i kończyn, które poprawiają koordynację i prawidłowe ustawienie ciała w przestrzeni.
Jeśli jeździsz na łyżwach lub rolkach, fizjoterapeuta zbada Cię i podpowie, jak trenować bezpiecznie.
